Quy Trình Nuôi Cấy Đông Trùng Hạ Thảo Nhân Tạo

- 16.12.2020 0 Comment 267 Views

Đông trùng Hạ thảo chỉ phân bố và phát triển ở độ cao 3.500m - 5.000m so với mực nước biển, được tìm thấy trên các cao nguyên lạnh giá quanh năm thuộc dãy núi Hymalaya như Tây Tạng, Bhutan, Nepal,… chính vì vậy việc khai thác vô cùng khó khăn. Loại dược liệu quý hiếm này ngoài phát triển ở điều kiện vô cùng khắc nghiệt thì còn đòi hỏi cao về dinh dưỡng, thổ nhưỡng và yêu cầu về vật chủ ký sinh phù hợp để phát triển. Do vậy, Đông trùng Hạ thảo tự nhiên ngày càng trở nên khan hiếm do nhu cầu sử dụng tăng cao. Theo nhiều nghiên cứu, mỗi năm sản lượng Đông trùng Hạ thảo tự nhiên chỉ thu được khoảng 80kg. Do vậy giá thành 1kg Đông trùng Hạ thảo tự nhiên có thể dao động từ 1,5-2,5 tỷ/kg.

cách nuôi cấy Đông trùng Hạ thảo nhân Tạo
Người dân đang tìm kiếm Đông trùng Hạ thảo ngoài tự nhiên

Đông trùng Hạ thảo phát triển trong môi trường tự nhiên

Quá trình hình thành và phát triển của nấm Đông trùng Hạ thảo ngoài tự nhiên gốm: Đầu tiên các bào tử nấm kí sinh có tên khoa học Cordyceps sinensis (Ophiocordyceps sinensis) phải tiếp cận được với côn trùng. Trong điều kiện ẩm độ nhất định, bào tử nảy mầm và xâm nhiễm vào ấu trùng của một loài sâu bướm trong chi Thitarodes . Lúc này, nấm sử dụng dinh dưỡng trong cơ thể ấu trùng để phát triển hệ sợi dày đặc trong vật chủ.  Sau khi nấm phát triển hệ sợi, chúng sẽ sinh ra một nhóm hợp chất để giết chết vật chủ. Ấu trùng chết, nấm chuyển sang pha thứ 2 là pha hoại sinh. Lúc này, chúng tiếp tục phát triển và mọc ra quả thể, thường nhìn thấy như một ngọn cỏ, có màu vàng hoặc màu nâu. Thời gian này kéo dài khoảng 2-3 tháng. Và khi xuất hiện quả thể chúng sẽ phát tán bào tử, các bào tử này tiếp tục kí sinh vào cơ thể ấu trùng để tiếp tục 1 vòng đời mới.

phương pháp nuôi cấy Đông trùng Hạ thảo nhân tạo
Quá trình phát triển của Đông trùng Hạ thảo trong tự nhiên

Chính vì phát triển trong điều kiện thời tiết, khí hậu khắc nghiệt và khả năng sinh trưởng đặc biệt đã tạo nên một loại dược liệu vô cùng quý hiếm. Và đứng trước nhu cầu ngày càng cao trong việc sử dụng loại dược liệu này, đã có nhiều nước nghiên cứu và nuôi cấy nhân tạo loại nấm Đông trùng Hạ thảo nhằm giảm bớt gánh nặng phụ thuộc vào loài tự nhiên vì số lượng thu được ở tự nhiên không nhiều và ngày càng khan hiếm.

Quá trình xuất hiện của Đông trùng Hạ thảo nhân tạo hàng đầu Việt Nam

Năm 2009, với sự hợp tác cùng các chuyên gia Nhật Bản trong lĩnh vực Nấm học, nhóm tác giả gồm TS. Đinh Minh Hiệp, TS.Trương Bình Nguyên, PGS. TS. Lê Huyền Ái Thúy đã thu thập và thuần hóa được chủng giống Đông trùng Hạ thảo Cordyceps sinensis có nguồn gốc Tây Tạng, sau đó tiến hành nuôi trồng thử nghiệm tại Việt Nam.

Với độ cao và điều kiện khí hậu lý tưởng, Đà Lạt là nơi được nhóm nghiên cứu chọn để tiến hành nuôi thử nghiệm loài nấm quý giá này. Trải qua nhiều khó khăn trong việc tìm môi trường thích hợp để loài nấm này phát triển, tuy có thất bại nhưng với sự miệt mài tìm hiểu không mệt mỏi, cuối cùng nhóm nghiên cứu cũng đã xây dựng thành công quy trình nuôi trồng sinh khối nấm Đông trùng Hạ thảo Cordyceps sinensis  tương tự như điều kiện sinh trưởng tự nhiên tại Tây Tạng theo tiêu chuẩn VietGAP nhằm thu được nguồn Đông trùng Hạ thảo có chất lượng cao cấp nhất. Đồng thời, những hoạt tính, công dụng của loài nấm này đã được chứng minh và báo cáo nghiệm thu ngày 30/7/2015 với đề tài :’’ Nghiên cứu quy trình nuôi cấy sinh khối hệ sợi và khảo sát một số hoạt tính sinh học của các cao chiết từ sinh khối nấm Đông trùng Hạ thảo (Cordyceps sinensis)” do nhóm tác giả trên bảo vệ thành công tại Sở Khoa học và Công nghệ TPHCM.

Quy trình nuôi cấy loài nấm Đông trùng Hạ thảo khá phức tạp, đòi hỏi tính cẩn thận cao và điều kiện nhiệt độ, ánh sáng, độ ẩm phải mô phỏng được gần như tương tự với tự nhiên nhằm thu được hoạt chất cao nhất. Ban đầu, chủng nấm Đông trùng Hạ thảo Cordyceps sinensis được thu hoạch ngoài tự nhiên (Tây Tạng) sẽ được đem về phòng thí nghiệm để tiến hành phân lập, làm thuần, định danh sinh học phân tử để xác minh đúng chủng Cordyceps sinensis và giữ giống. Quá trình nuôi một mẻ Đông trùng Hạ thảo nhân tạo bằng phương pháp lên men lỏng kéo dài 3-4 tháng và trải qua 3 giai đoạn chính:

- Giai đoạn 1: Môi trường thạch PGA để giữ giống. Giai đoạn này còn gọi là giai đoạn cấy giống cấp 1, trên những đĩa thạch, chúng ta chuẩn bị môi trường gồm: dịch chiết từ khoai tây Đà Lạt, đường glucose và agar. Môi trường sau khi chuẩn bị xong sẽ được đem hấp khử trùng ở nhiệt độ 1210C trong 30 phút. Sau đó, chúng ta sẽ đổ môi trường ra những đĩa petri, để nguội môi trường và cấy giống lên những đĩa thạch đó. Giai đoạn này mất khoảng 20 - 30 ngày, từ khi cấy giống tới khi sợi nấm chạy đầy bề mặt môi trường.

cách nuôi cấy đông trùng hạ thảo nhân tạo
Giống được kiểm tra và tuyển chọn kỹ lưỡng trước khi cấy qua môi trường lỏng

- Giai đoạn 2: Môi trường  lỏng PG hay còn gọi là giống cấp 2. Chúng ta cần chuẩn bị môi trường gồm dịch chiết khoai tây Đà Lạt, đường glucose và những bình erlen dung tích 250ml. Mỗi bình erlen, chúng ta sẽ đổ 200ml môi trường PG, cột miệng nắp và hấp khử trùng ở nhiệt độ 1210C trong 30 phút. Sau khi hấp xong, để nguội môi trường và tiến hành cấy giống cấp 1 qua bình erlen có chứa môi trường PG. Giai đoạn này mất khoảng 7-10 ngày, từ khi cấy giống cấp 1 tới khi hệ sợi nấm phát triển trong môi trường lỏng và tạo một lớp váng mỏng trên bề mặt môi trường.

quy trình nuôi cấy đông trùng hạ thảo nhân tạo hiện đại
Môi trường PG sau 5 ngày cấy giống

- Giai đoạn 3: Môi trường tổng hợp nuôi cấy Đông trùng Hạ thảo nhân tạo. Môi trường gồm có dịch chiết khoai tây, đường saccharose, peptone, cao nấm men và một số chất khoáng. Môi trường tổng hợp này được chứa trong một nồi lên men lớn, sau đó đem đi hấp khử trùng ở điều kiện nhiệt độ 1210C trong 45 phút. Sau khi hấp khử trùng xong, nồi môi trường này sẽ được để nguội trong tủ cấy. Tiếp theo, tiến hành đổ giống từ bình giống cấp 2 vào nồi môi trường và chia đều ra những hộp nhựa mỗi hộp chứa 200ml và được đậy nắp kín. Những hộp nhựa này sẽ được chuyển qua nuôi tĩnh trong một phòng nuôi có điều chỉnh nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng cho loài nấm Cordyceps sinensis phát triển. Thời gian để hệ sợi nấm hình thành, phát triển, tạo sinh khối và hoạt chất kéo dài 2-3 tháng. Trước khi thu hoạch 2 tuần, những hộp Đông trùng Hạ thảo này sẽ được nuôi tối trong điều kiện nhiệt độ từ 4-100C nhằm tạo hoạt chất cao nhất cho chủng này.

quá trình nuôi cấy Đông trùng Hạ thảo nhân tạo
quá trình nuôi cấy đông trùng hạ thảo nhân tạo
Quá trình đổi môi trường từ nồi lên men lớn ra hộp nhựa nhỏ

Trong suốt quá trình nuôi nhân tạo, mọi thao tác đều phải vô trùng, lựa chọn kỹ lưỡng từ khâu chọn nguyên liệu tới khi thành phẩm. Phải luôn đảm bảo các yêu cầu về nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng phù hợp để loài nấm này phát triển được trong môi trường nhân tạo. Ngoài ra, nhóm nghiên cứu của TS. Đinh Minh Hiệp, TS. Trương Bình Nguyên, PGS. TS. Lê Huyền Ái Thúy luôn tìm tòi, tối ưu hóa môi trường nuôi cấy nấm Đông trùng Hạ thảo Cordyceps sinensis nhằm tăng cường một số hoạt chất đáng quý như adenosine, polysaccharide, Beta- glucan,…và dược tính cho sản phẩm. Với nỗ lực không biết mệt mỏi, năm 2019, nhóm tác giả đã được Ủy ban Nhân dân TP Hồ Chí Minh vinh danh và đạt giải nhì giải thưởng Sáng tạo TP Hồ Chí Minh.

nuôi cấy Đông trùng Hạ thảo trong phòng thí nghiệm
Hệ sợi nấm Đông trùng Hạ thảo nuôi nhân tạo trong môi trường lỏng sau 30 ngày

Với mong muốn chia sẻ những giá trị tuyệt vời của nấm Đông trùng Hạ thảo Cordyceps sinensis đem lại, nhóm tác giả đã kí biên bản xác nhận thực hiện hợp đồng chuyển giao công nghệ quy trình nuôi cấy Đông trùng Hạ thảo nhân tạo (Cordyceps sinensis) với công ty Medifun. Và đầu năm 2020, sản phẩm Đông trùng Hạ thảo CordyPure được ra đời.

Mỗi viên nang CordyPure chứa:

100% bột Đông trùng Hạ thảo Cordyceps sinensis 300 mg.

Trong đó: Polysaccharide hòa tan >3g/100g

β-glucan >8 g/100g

Acid cordycepic (mannitol) >3 g/100g.

Tá dược: calcium carbonate, magnesium stearate, Polyvinyl Pyrrolidone K30, Aerosil.

Công dụng của CordyPure

Công dụng của Đông trùng Hạ thảo Cordyceps sinensis đã được chứng minh trên thế giới cũng như tại Việt Nam bởi nhóm nghiên cứu với các công dụng sau:

- Hỗ trợ bổ phổi, cải thiện tình trạng viêm phế quản, hen suyễn, tăng lượng oxy cho cơ thể và làm trương nở các nhánh khí quản.

- Hỗ trợ bảo vệ gan, thận, hỗ trợ điều trị suy thận, chống lại tác dụng xấu của tân dược đối với thận và của rượu bia với gan.

- Tăng sức bền và sự dẻo dai, chống oxy hóa, làm chậm quá trình lão hóa của cơ thể, kéo dài tuổi thọ, hạn chế bệnh tật tuổi già.

- Chống rối loạn và tăng cường sinh lý, tăng sản sinh hormone sinh dục, tác dụng tăng cương dương và chống liệt dương.

- Điều hòa miễn dịch, tăng cường miễn dịch tự nhiên, điều tiết miễn dịch đặc hiệu.

- Ăn ngon, ngủ ngon, cải thiện sức khỏe tổng thể của cơ thể.

> > Xem thêm: Đông trùng Hạ thảo CordyPure thành công của khoa học Việt Nam

thành quả nuôi cấy Đông trùng Hạ thảo nhân tạo
Đông trùng Hạ thảo CordyPure – sản phẩm của công trình nghiên cứu khoa học

Đối tượng sử dụng

- Người mắc bệnh liên quan đến phổi, phế quản mạn tính.

- Người có chức năng sinh lý giảm sút, chức năng gan, thận kém.

- Người phải dùng hóa trị, xạ trị.

- Người bị suy nhược cơ thể, hay ốm yếu, sức khỏe giảm sút, hệ miễn dịch kém, mất ngủ, ăn không ngon.

Trên đây là những thông tin về Đông trùng Hạ thảo nuôi cấy nhân tạo của chủng nấm Cordyceps sinensis. Hy vọng bài viết này sẽ mang đến cho bạn đọc những thông tin hữu ích nhất. Nếu còn bất kỳ thắc mắc nào về vấn đề này hãy để lại bình luận bên dưới bài viết để Medifun.vn giải đáp, tư vấn chi tiết cho bạn nhé!

- 16.12.2020

Topic: